2026/2202 (EB) Erregelamendua urriaren 2an argitaratu zen Europar Batasunaren Aldizkari Ofizialean. 261/2004 Erregelamendua aldatzen du, hau da, 2005etik atzerapen eta ezeztapenengatiko kalte-ordainak arautzen dituen araua. Argitaratu eta hogei egunera jarriko da indarrean, baina ez da 2027ko urriaren 23ra arte aplikatuko. “Egun horretara arte ez da ezer aldatuko: aurtengo eta datorren udako hegaldiei oraingo arauak aplikatuko zaizkie”, zehaztu du Ortizek.
Hamahiru urteko negoziazioak eta eskubideak murrizteko saiakera bat
Erreforma 2013ko martxoaren 13an abiatu zen, Europako Batzordeak erregelamendua berrikustea proposatu zuenean. Proposamen hark ordurako jasotzen zuen kalte-ordaina jasotzeko gutxieneko atzerapena bost, bederatzi eta hamabi ordura igotzea, distantziaren arabera. Europako Parlamentuak 2014ko otsailean finkatu zuen bere jarrera, baina gobernuak ez ziren ados jarri, eta erreforma hamar urte baino gehiagoz egon zen blokeatuta Kontseiluan.
2025eko ekainaren 5ean desblokeatu zen erreforma, eta orduantxe iritsi zen bidaiarientzako mehatxurik handiena. Garraio ministroek adostu zuten kalte-ordaina lau orduko atzerapenetik aurrera bakarrik ordaintzea 3.500 kilometrora arteko bidaietan, eta sei ordutik aurrera luzeagoetan; zenbatekoak 300 eta 500 eurokoak izango ziren, eta aire-konpainiari erreklamatzeko epea, gehienez ere sei hilabetekoa. “Testu harekin, hiru ordu eta erdiko atzerapen batek, gaur egun kalte-ordaina jasotzeko eskubidea ematen duenak, kalte-ordainik gabe geratuko zen”, gogorarazi du abokatuak.
Europako Parlamentuak ez zuen onartu. 2026ko urtarrilaren 21ean, bigarren irakurraldian eta gehiengo zabalez, hiru orduko mugari eustea onartu zuen. Bi erakundeak ados jarri ez zirenez, testua adiskidetze-batzorde batera joan zen, eta hark ekainaren 15ean itxi zuen testu bateratua. Parlamentuak uztailaren 7an berretsi zuen, eta Kontseiluak, berriz, uztailaren 13an.
Zer mantentzen den eta zer hobetzen den
Hiru orduko muga eta zenbatekoak ez dira aldatu. Kalte-ordaina jasotzeko eskubidea egongo da hegaldia azken helmugara hiru ordu baino gehiagoko atzerapenarekin iristen denean. Baita hegaldia 14 egun baino gutxiago lehenago bertan behera utzi dutela jakinarazten dizutenean ere, salbu eta konpainiak jatorrizkoaren oso antzeko ordutegia duen ordezko hegaldia eskaintzen badizu. Zenbatekoak 250, 400 edo 600 eurokoak izango dira aurrerantzean ere, distantziaren arabera. “Hori zen marra gorria”, laburbildu du Ortizek.
Aire-konpainiak arrazoia frogatu beharko du aurrerantzean ere. Kalte-ordaina ez ordaintzeko ezohiko inguruabarrak argudiatzen baditu, frogatu egin beharko ditu, eta argi azaldu beharko dizu zer gertatu den.
Eskubide berriak ere badaude. Bidaiarekin jarraitzea erabakitzen baduzu, konpainiari jakinarazi eta hark hiru orduko epean ordezko garraiorik eskaintzen ez badizu, zeure kabuz antolatu ahal izango duzu, eta gastuak 14 eguneko epean itzultzeko eskatu ahal izango duzu, gehienez ere txartelaren prezioaren % 400era arte. Bestalde, kalte-ordaina eskatzen duzunean, aire-konpainiak 30 egun izango ditu ordaintzeko edo zergatik ordaintzen ez duen azaltzeko. Gainera, ezingo dizu kobratu zurekin bidaiatzen duen 14 urtetik beherako adingabe baten ondoan esertzeagatik, ezta zure izenean egindako akats bat zuzentzeagatik ere, irteera baino 48 ordu lehenagora arte.
Edariak bi orduro eta janaria hiru ordutik aurrera. Arauak lehen aldiz zehazten du itxaronaldian eman beharreko laguntza: edariak bi orduro, otordu bat hiru orduren buruan eta beste bat bost orduro, egunean gehienez ere hiru otordu.
Ezingo dizute itzulerako hegaldia ezeztatu joanekoa ez erabiltzeagatik. Aire-konpainiak ezingo dizu itzulerako hegaldian ontziratzea ukatu, ezta tasarik kobratu ere, joanekoa egin ez duzulako. Auzitegiek abusuzkotzat jotzen zuten jada praktika hori, «no show» klausula izenez ezagutzen dena, baina erregelamenduak ez zuen halakorik esaten. Orain, berariaz debekatzen du.
Ezagutzea komeni den letra txikia
Erreklamatzeko denbora gutxiago. Kalte-ordainaren eskaera hegaldiaren egunetik bederatzi hilabeteko epean aurkeztu beharko zaio aire-konpainiari. Gobernuek nahi zituzten sei hilabeteen eta Parlamentuak defendatzen zuen urtebetearen arteko erdibidea da. “Gaur egun, Espainiako Estatuan duela bost urtera arte egindako hegaldiengatik erreklama dezakezu. Arau berriarekin, kalte-ordaina eskatu gabe bederatzi hilabete pasatzen uzten dituenak kalte-ordaina eskatzeko aukera galtzeko arriskua izango du. Hori da gehien kezkatzen gaituen aldaketa”, ohartarazi du Ortizek.
Kabinako maleta ez dago bermatuta. Beti doan eraman ahal izango duzun gauza bakarra objektu pertsonal bat da, 40 × 30 × 15 zentimetrokoa edo aurreko eserlekuaren azpian sartzen dena. Aire-konpainiek kabinako maletarik gabeko tarifak saltzen jarraitu ahal izango dute, baina kabinako maleta barne hartzen duten tarifak lehen aukera gisa erakutsi beharko dituzte.
Eta beste muga batzuk. Jatorria edo helmuga EBtik kanpo duten 3.500 kilometrotik gorako hegaldietan —600 euroko kalte-ordaina dagokienetan—, konpainiak 300 euro bakarrik ordaindu ahal izango ditu, orain bezala, hiru eta lau ordu arteko atzerapenarekin iristen bazara. Atzerapenaren edo ezeztapenaren arrazoia ezohiko inguruabar bat denean, hoteleko ostatua hiru gauera mugatu ahal izango du, behar bereziak dituzten bidaiarien kasuan izan ezik. Eta doan bidaiatzen duten haurtxoek ez dute kalte-ordainerako eskubiderik izango.
Jon Ortiz Larruzea abokatuak gomendatzen du ontziratze-txartela, ordainagiriak eta aire-konpainiaren jakinarazpenak beti gordetzea, eta erreklamazioa ez atzeratzea. “Arauak aldatu egiten dira, eta kasu bakoitza desberdina da. Seguruena lehenbailehen profesionalekin kontsultatzea da. ERREKLAMATUn zure kasua doan aztertzen dugu, eta argi esaten dizugu zer dagokizun. Erreklamatzeko zerbait badago, guztiaz gu arduratzen gara, eta irabazten badugu bakarrik kobratzen dugu: ez duzu ezer arriskatzen, eta aukera gehiago dituzu zure erreklamazioak aurrera egiteko”.
